April 26, 2025
ATEX Fan Seçim Rehberi: Patlayıcı Ortamlarda Mühendislik Standartları
Endüstriyel tesislerde ATEX fan seçimi nasıl yapılır? Zone sınıflandırmaları, malzeme standartları ve 2014/34/EU direktifine uygun mühendislik çözümleri.
ATEX Fan Tasarımı ve Mühendislik Kriterleri
Endüstriyel tesislerde toz, gaz veya buhar kaynaklı patlayıcı atmosferlerin yönetimi, sadece bir güvenlik tercihi değil, yasal bir zorunluluktur. ATEX direktifleri, bu riskli alanlarda kullanılan fanların mekanik ve elektriksel olarak kıvılcım oluşturmayacak standartta olmasını şart koşar.
Axvorn Engineering olarak, havalandırma sistemlerini tasarlarken sıfır hata prensibiyle hareket ediyoruz.
1. Bölge (Zone) Sınıflandırması ve Ekipman Uyumu
ATEX fan seçiminde ilk adım, ortamın risk derecesini belirlemektir.
Gaz ve Buhar Ortamları (G)
Zone 0: Patlayıcı gazın sürekli mevcut olduğu alanlar (Fanlar genellikle bu bölgenin dışına kurulur).
Zone 1: Normal çalışma koşullarında patlayıcı atmosfer oluşma ihtimali olan alanlar.
Zone 2: Patlayıcı atmosferin oluşma ihtimali düşük olan ve kısa süren alanlar.
Toz Ortamları (D)
Zone 20, 21 ve 22: Yanıcı tozların bulunduğu alanlar için geliştirilen fanlar, sızdırmazlık (IP derecesi) ve yüzey sıcaklığı limitlerine göre seçilmelidir.
2. Kıvılcım Önleyici Tasarımın Mühendislik Anatomisi
Patlayıcı ortamlarda mekanik sürtünme sonucu oluşabilecek tek bir kıvılcım, felakete yol açabilir.
Malzeme Kombinasyonları: Pervane (impeller) ve gövde (housing) arasındaki temas riskine karşı pirinç, alüminyum veya özel alaşımlı paslanmaz çelikler kullanılır.
Antistatik Yapı: Plastik aksamlarda statik elektrik birikimini önleyen karbon takviyeli polimerler tercih edilir.
Motor Koruması: EEx d (Alev sızdırmaz), EEx e (Artırılmış emniyet) veya EEx n motor seçenekleri, bölgenin risk analizine göre entegre edilir.
3. ATEX Fan Seçiminde Kritik Parametreler
Bir mühendislik projesinde fan seçerken sadece debi ($m^3/h$) ve basınç ($Pa$) değerlerine bakmak yeterli değildir. Şu üç teknik veri setini mutlaka sorgulamalısınız:
Sıcaklık Sınıfı (T1-T6): Fanın dış yüzey sıcaklığı, ortamdaki gazın tutuşma sıcaklığının altında kalmalıdır.
Gaz Grubu (IIA, IIB, IIC): Hidrojen gibi yüksek riskli gazların bulunduğu ortamlarda IIC sınıfı ekipman kullanımı kritiktir.
Sızdırmazlık Çözümleri: Mil çıkışlarında kullanılan labirent keçeler veya özel sızdırmazlık elemanları, tehlikeli gazın motor bölümüne sızmasını engeller.
Axvorn Engineering, tesisinizin ATEX zonlarına uygun fan seçiminden sistem entegrasyonuna kadar uçtan uca danışmanlık sağlar. Risklerinizi minimize etmek ve operasyonel mükemmelliği sağlamak için teknik ekibimizle iletişime geçin.
